donderdag 10 april 2014

Gezocht: rechtvaardige rechters

Nog steeds is een paneel van het polyptiek "Lam Gods" zoek nadat het in 1934 uit de Sint Jans-kerk (Sint Baafskathedraal) te Gent gestolen was.Het missende paneel is een voorstelling met de naam De rechtvaardige rechters.

Jan van Eyck (ca. 1390–1441) [Public domain], via Wikimedia Commons

De zoektocht naar dit paneel loopt nog steeds, het Parket van Oost-Vlaanderen geeft hierover een geweldige uitleg. Het papieren gerechtelijk dossier is prominent aanwezig en veelbesproken, het dossier bestaat ook digitaal, zou opnieuw in een fatsoenlijke kwaliteit gedigitaliseerd moeten worden, er is een werkkopie en nou ja, kijk zelf maar wat er allemaal met dat dossier is en wat er allemaal nog meer verteld wordt ...

De boerderij van oom Harm in Klijndijk






Roelfien Boelen uit Onstwedde trouwde op 7 juni 1887 in Emmen met Albert van der Ploeg uit Vlagtwedde. Samen kregen ze twee zoons, Aike en Hendrik. Aike was mijn grootvader, Roelfien en Albert waren mijn overgrootouders. Het was geen lang huwelijk: Albert overleed al op 12 maart 1890, in De Maten bij Ter Apel, toen Drents,  sinds 1976 Gronings. Lang is Roelfien niet weduwe gebleven:op 8 juli 1892 trouwde ze opnieuw, met Folkert Draaijer. Roelfien en Folkert kregen samen vijf kinderen: Grietje, Dina, Derk, Hendrikje en Harm. Halfzussen en halfbroers van mijn opa, maar dat "half" heeft nooit ter zake gedaan. Ze waren gewoon ooms en tantes waar je regelmatig op bezoek ging en die je regelmatig tegenkwam als je bij opa en oma was.

Mijn overgrootouders overleden snel na elkaar in 1940 en 1941, hun jongste zoon, oom Harm, heeft het boerenbedrijf van hen voortgezet. Van oom Harm heb ik een aantal jaren voor zijn overlijden een stapeltje kopieën van familiepapieren gekregen, waaronder de jaarcijfers van het boerenbedrijf van mijn overgrootouders over het boekjaar 1936-1937. Het gaat om een gemengd bedrijf in Klijndijk, tegen de Hondsrug aan tussen Emmen en Odoorn.





Oom Harm heeft ook over zijn eigen bedrijfsvoering papieren aan mij gegeven: de balans van zijn bedrijf per 1 mei 1942.




De inkomsten lijken gestegen, de inflatie ook, met ruim 40%. Stond een kip in 1937 voor 60 cent op de balans, in 1942 was dat een hele gulden. Kostgangers waren er ook minder: oom Harm is zelf geen kostganger meer, maar ook Dina, de zus van oom Harm, komt niet meer voor als kostganger, net zo min als Roelofje Zwiers. De enige kostganger die oom Harm en tante Annechien hadden was de knecht Albert Zwiers (een neef van opa en oom Harm). Overigens zie ik dat mijn opa Aike op 10 oktober 1941 nog een varken van oom Harm heeft gekocht voor de familieprijs van 25 gulden.

zaterdag 22 maart 2014

Ordnung ist das halbe Leben

http://arbeits-abc.de/wp-content/uploads/2012/10/fehler_job.jpg
Soms heeft een kop boven een krantenartikel iets dat je aandacht trekt. Vandaag in de Süddeutsche Zeitung: "Datensalat im Finanzamt". Je weet meteen dat er iets niet goed gegaan is met "Daten", gegevens. "Behörden-Fehler", "Das Ausmaß der Pannen ist erschreckend", klinkt allemaal niet best.

Wat is er gebeurd? In het kort: in Duitsland zijn nogal wat Steueridentifikationsnummern gekoppeld aan meerdere, niets met elkaar te maken hebbende belastingplichtigen. Aangezien het Steuer-ID een uniek nummer moet zijn en gekoppeld aan één persoon (een beetje ons BSN) en het nu lijkt te zijn dat het Steuer-ID weliswaar uniek is maar dat er niet één belastingplichtige aan een nummer vast zit maar soms meerdere, maar ook dat één belastingplichtige soms meerdere Steuer_ID's heeft, is er dus een "Daten-Salat" ontstaan. Beetje troost: het Steuer-ID is dus uniek, het computerprogramma dat die nummers aanmaakt werkt. Fouten met het koppelen van belastingplichtigen aan zo'n nummer worden pas gemaakt ná uitgifte van het nummer: "Es kann nicht ausgeschlossen werden, dass es bei der Prüfung der Personenidentität zu individuellen Sachbearbeitungsfehlern kommt".

Het klinkt dus niet alleen niet bes, het ís een chaos.

Hier is het artikel zelf te vinden.
 

woensdag 12 maart 2014

Nieuw doel!

Afgelopen weekend Sibculo. Ooit stond daar een klooster, Galilea Maior, sinds 1412 aangesloten bij de Orde van Citeaux. Wat ik achteraf wel wist maar wat me ontschoten was:er was een colligatie van Sibculo, een verband van 20 kloostergemeenschappen.


Het nieuwe doel is om al die kloosters (of wat er dan van over is) te bezoeken. Vier heb ik er inmiddels gehad: Mariënkamp in Assen, Yesse bij Essen tussen Groningen en Haren, Mariawald bij Heimbach en nu dan dus Galilea Maior bij Sibculo.

terrein Galilea Maior, Sibculo

In de zichtlijn de kloosterkerk van Mariënkamp, Assen (gek genoeg heb ik daar nog nooit zelf een foto van gemaakt)

Kloosterterrein Yesse

Mariawald bij Heimbach
Nog 16 te gaan ...

zondag 2 maart 2014

Pleidooi voor de stenen brievenbus

Wij hebben een winkel aan huis die geen winkel meer is. De winkel heeft een eigen brievenbus, een stenen, ooit speciaal gemaakt.

De "buitenkant" van onze brievenbus

Deze brievenbus is duidelijk niet meer in gebruik: de gleuf zit vol oud papier (misschien wel oude post, nooit gekeken) en aan de binnenkant kunnen we er op dit moment ook niet bij: er is wat muur (gipsplaat slechts) voorlangs gebouwd.

Heel veel van die mooie oude stenen brievenbussen zijn tegenwoordig in onbruik en dichtgemaakt. Jammer eigenlijk, ze maken zo'n wezenlijk onderdeel uit van het aangezicht van een gevel en voor het kleinere poststuk zijn ze prima bruikbaar.

Voor kantoorbrieven voor een kantoor dat ooit in de Folkingestraat in Groningen heeft gezeten
Lage der Aa, ook in Groningen. Versleten en helemaal dichtgemetseld


 Ook helemaal dichtgemetseld aan de Thorbeckegracht in Zwolle
Dergelijke stenen brievenbussen zouden weer in gebruik genomen moeten worden. Er is over nagedacht, ze zitten op logische plaatsen in woningen en kantoren en vormen zoals ik al zei een wezenlijk onderdeel van het aangezicht van een gevel.

Artikel 6 van de Postregeling 2009 geeft geen ruimte voor dergelijke brievenbussen. Dit artikel stelt dwingende eisen aan formaat en plaats van de brievenbus, waar de meeste stenen brievenbussen niet aan voldoen:
  • 2.De brievengleuf is horizontaal in een verticaal vlak of in het bovenvlak van de brievenbus aangebracht en bevindt zich op 1,1 meter of in ieder geval niet lager dan 0,6 meter of hoger dan 1,8 meter boven het niveau, waarop de brievenbus wordt bediend.
  • 3.De afmetingen van de vrije inwerpopening bedragen in de lengte ten minste 265 mm te en in de breedte 32 mm.
  • 4.De inwerpopening is zo uitgevoerd, dat het bedienen van de brievenbus zonder gevaar voor verwondingen kan geschieden.
  • 5.Indien zich achter de inwerpgleuf een ruimte bevindt, bestemd voor de bewaring van poststukken, dan is de inwendig bruikbare breedte ten minste 270 mm en zijn de twee andere inwendige bruikbare afmetingen ten minste 150 en 380 mm.
Monstreus grote brievenpost laat de Postregeling 2009 dus toe in onze brievenbussen. Post groter dan A5 is buitengewoon onhandig en komt regelmatig verfomfaaid aan. A5 (210x148 mm) zou het maximumformaat voor brievenpost moeten zijn en dan hooguit 15 mm dik. Met een dergelijke maximum kunnen we onze stenen brievenbussen vaak weer in gebruik nemen en hebben we ook minder last van flodderige en kapot gearriveerde brievenpost.

zaterdag 1 maart 2014

Portolaan

Tot ik vandaag de Volkskrant las had ik het woord nog nooit gehoord: "portolaan". Een portolaan is dus een middeleeuwse zeekaart, maar misschien ook niet. Volgens Roel Nicolai zijn deze portolanen veel te goed en te nauwkeurig om Europees-middeleeuws te zijn,ook een Arabische oorsprong lijkt hem onwaarschijnlijk. Zijn conclusie is dat deze kaarten een veel vroegere oorsprong moeten hebben. Roel hoopt maandag te promoveren op de resultaten van zijn onderzoek naar deze kaarten.


Een portulaan van Jacobus Russus uit Messina, 1533.

 Nationaal Archief, Den Haag, Verzameling Binnenlandse Kaarten Hingman, nummer toegang 4.VTH, inventarisnummer 3803

vrijdag 28 februari 2014

Bijzondere vervanging

"Wij" archivarissen hebben iets met vervanging, de één iets meer dan de ander, maar toch. Wat is vervanging? Nou, in principe iets heel erg simpels, onze Archiefwet 1995 zegt er dit over:

Artikel 7


Dus, de overheid, daar geldt de Archiefwet voor, mag (weliswaar onder nogal wat voorwaarden) archiefstukken vervangen door een reproductie. Er zijn verschillende redenen om dat te doen, meestal hebben die redenen iets te maken met de bedrijfsvoering. Een reproductie kan bijvoorbeeld handiger te raadplegen zijn, maar ook beter bewaarbaar. Op dit moment is het zo dat informatie die op papier staat vaak digitaal wordt gemaakt en dat dan het papier wordt vernietigd. Het digitale bestand komt dan in de plaats van het papier.

In het buitenland is vervanging ook niet ongewoon. In Londen moet er nu ook iets worden vervangen, iets ongewoners dan de normale vervangingen. Het Britse Ministerie van Defensie heeft onlangs het Brompton Road Tube Station verkocht

Foto: Nick Cooper, http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brompton_Road_Sept_2000.jpg
Het MoD heeft dit station in de oorlogsjaren gebruikt als hoofdkwartier voor de luchtverdediging, heeft er geen bestemming meer voor en moet bezuinigen. In dit station/hoofdkwartier bevindt zich nog een kaart, een kaart waarop luchtverdedigingswerken staan vermeld. Ik vermoed dat het deze kaart is:
By Annie Mole from London, UK (London Map at Brompton Road  Uploaded by Oxyman) [CC-BY-2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons

Wat dichterbij:
By Annie Mole from London, UK [CC-BY-2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons
Die kaart moet bewaard blijven en naar de Britse National Archives worden overgebracht. Probleem is echter dat het ding van steen is en nogal vast zit in het station. Wat doe je dan? Nou, gewoon vervangen: je maakt een foto of wat en dan hup, het (digitale?) depot in. 

Maar of iedereen deze kaart herkend had als archiefstuk? Ik betwijfel het ...

maandag 24 februari 2014

Royal Goedewaagen

Een meer dan de moeite waard bezoek gebracht aan het Keramisch Museum Goedewaagen te Nieuw Buinen. Het museum komt voort uit het bedrijfsmuseum van aardewerkfabriek Royal Goedewaagen en heeft een fantatische collectie Nederlands aardewerk. Aan het museum is een onderzoeksinstituut verbonden,  het W.H. van Norden Keramische Instituut. Dit instituut doet wetenschappelijk onderzoek naar en documenteert het industriële, gedecoreerde Nederlandse aardewerk.


Pijpen in Gouda, daar begon het zo ongeveer mee:


Prachtige tegeltabelaux:













Potten, vazen, borden:














Serviesgoed:







Reclamewerk:









Menu"kaarten":



En natuurlijk: